Kur'an-ı kerim okumanın edebi

Sual: Kur'an okurken nelere dikkat etmek gerekir?

CEVAP
Kur'an-ı kerim okurken şu edeplere dikkat edilmelidir:

1- Abdestli olarak, temiz bir yerde kıbleye karşı diz üstü oturmalıdır! Erkekler başı açık okumamalı, hiç değilse bir takke giymelidir! Takkesiz okumak tenzihen mekruhtur.
[Mushafa bakarak okumak, ezbere okumaktan daha sevaptır.]

2- Kur'an-ı kerim okumaya başlarken Euzü ve Besmele çekmelidir!

3- Manasını bilen de, bilmeyen de ağır ağır okumalıdır!

4- Mümkünse, ağlayarak okumalıdır! Ağlayamayan kimse, ağlamak için kendini zorlamalıdır!

5- Her âyetin hakkını vermeli, yani azap âyetini okurken, korkarak, rahmet âyetlerini heveslenerek, tenzih âyetlerini tesbih ederek okumalıdır!

6- Kur'an-ı kerim okurken, kendisinde riya, yani gösteriş uyanırsa veya namaz kılan kimseye mani olursa, yavaş sesle okumalıdır!

7- Kur'an-ı kerimi tecvide uygun ve güzel sesle okumalı, fakat teganni etmemelidir!
[Teganni, harfleri, kelimeleri bozarak ırlamak demektir. Teganni yaparken harfler bozulursa haram, harfler bozulmazsa mekruh olur. Halebi'de diyor ki: Kur'an-ı kerimi teganni ile okuyan imamın arkasında kılınan namazın iadesi gerekir.]

8- Kur'an-ı kerim, Allahü teâlânın kelamıdır, sıfatıdır, kadimdir. Ağızdan çıkan harfler, ateş demeye benzer. Ateş demek kolaydır. Fakat ateşe kimse dayanamaz. Bu harflerin manaları da böyledir. Bu harfler, başka harflere benzemez. Bu harflerin manaları meydana çıksa, yedi kat yer ve yedi kat gök dayanamaz.

9- Kur'an-ı kerimi okumadan önce, bu kelamı söyleyen Allahü teâlânın büyüklüğünü düşünmelidir! Kimin sözü söyleniyor, ne önemli iş yapılıyor iyi düşünmelidir!

Kur'an-ı kerime dokunmak için, temiz el gerektiği gibi, onu okumak için de, temiz kalb gerekir.
Allahü teâlânın büyüklüğünü bilmeyen, Kur'an-ı kerimin büyüklüğünü anlayamaz. Allahü teâlânın büyüklüğünü anlamak için de, Onun sıfatlarını ve yarattıklarını düşünmek gerekir. Bütün mahlûkatın sahibi, hakimi olan bir zatın kelamı olduğunu düşünerek okumalıdır!

10- Gaflet içinde okumamalı, okurken başka şeyler düşünmemelidir!

Mushaf’a saygı
Sual: Evde mukabele okunurken, yerde oturanlar da oluyor. Bunların elindeki Mushaflar, kanepede oturanların aşağısında kalıyor. Günah oluyor mu?
CEVAP
Arada mesafe olursa, günah olmaz.

Açık olanın yanında
Sual: Açık duranların yanında Kur’an-ı kerim okumak caiz midir?
CEVAP
Kendi avret yeri açıkken ve avret yeri açık olanların yanında, ezberden de olsa, Kur’an-ı kerim okumak mekruhtur. (S. Ebediyye)

Sual: Evde Kur’an okurken, içeri girene ayağa kalkılır mı?
CEVAP
Bir kişi Kur’an-ı kerim okurken, babası, bir âlim veya kendisinden ilim öğrendiği hocası içeri girerse, onun için ayağa kalkması caiz olur. Başkaları için ayağa kalkmak caiz olmaz. (F. Hindiyye)

İş yaparken Kur'an okumak
Sual: S. Ebediyye’de, iş yaparken Kur'an okuyana, daha az sevab verileceği bildiriliyor. Buradan, hangi iş olursa olsun, bir işle meşgul olurken, mesela bir kadın olarak, başımız ve kolumuz açık evde temizlik yaparken, bulaşık yıkarken, tuvalet temizlerken Kur'an okumakta mahzur olmadığını anlıyoruz. Bu anlayışımız doğru mudur?
CEVAP
Yanlıştır. S. Ebediyye’deki (İş yaparken) ifadesinden, kötü, uygunsuz işler anlaşılmaz. Kur'an okumaya müsait işler anlaşılır. Okunan Kur'ana saygı duymalı. Uygunsuz iş yaparken okumamalı. Kur'an-ı kerime saygısızlık yapmak, insanı küfre kadar götürür. Mubah, uygun iş yaparken okunabilir. Mesela eve girip çıkarken, yolda yürürken, ayakta veya otururken okunabilir. Gece yatakta yan yatarken de, ayakları birleştirip veya toplayarak okunabilir.

İkincisi, kadınların saç ve kol gibi avret yerleri açıkken, hiçbir iş yapmasalar da, Kur'an okumaları tahrimen mekruhtur.

Allah'ım razı olsun,kıymetli bir konu...Emeklerine
Sağlık hasret...

Çok anlamlı ve gönül açıcı bir paylaşım olmuş! Kur’an‑ı Kerim okumak, sadece harflerin birleşiminden ibaret bir eylem değil; kalpten Rabbe yönelmenin, huşû ve tefekkürle Allah’ın kudretini yansıtan ayetlere kulak vermenin bir ifadesidir. Okurken edebe dikkat etmek — temiz bir kalple, abdestli olarak, manasına yönelerek ve Allah’tan anlamını idrak etmeyi niyaz ederek — bu mübarek kitabın hakikî hazzını yaşatır. Bu tür konuların edebini ve hikmetini vurgulayan çalışmalar, Kur’an’a karşı duyduğumuz saygıyı derinleştiriyor ve günlük hayatımızda daha bilinçli bir muhatap olmamıza katkı sağlıyor. Emeğinize sağlık!

Bu konuyu gerçekten çok faydalı. Kur’an-ı Kerim okumanın sadece okumaktan ibaret olmadığını, bir edep ve saygı içerisinde yapılması gerektiğini güzel bir şekilde anlatılmış. Özellikle abdestli olmak, huşû içinde okumak, acele etmemek ve manasını düşünerek okumak gibi noktaların hatırlatılması çok önemli. Çünkü alimlerin de belirttiği gibi Kur’an okumak bir ibadettir ve onu okurken kalbin de hazır olması gerekir.

Günümüzde çoğu kişi Kur’an okumayı sadece sesli olarak okumak zannediyor, fakat bu yazıda anlatıldığı gibi asıl olan saygı, niyet ve tefekkür ile okumaktır. Bu tür konuların paylaşılması, özellikle gençlerin Kur’an’a daha bilinçli yaklaşmasına vesile olur inşaallah.

Güzel ve önemli konuydu. Teşekkürler.

Gerçekten çok güzel ve hatırlatıcı bir konu olmuş. Kur’an-ı Kerim okumanın da bir edebi olduğunu çoğu zaman unutabiliyoruz. Halbuki büyüklerimiz Kur’an okunurken nasıl oturulacağından, nasıl başlanacağından, hatta okurken kalbin haline kadar dikkat edilmesi gerektiğini söylerdi. Yazıda bunların tek tek anlatılması çok faydalı olmuş.

Özellikle manasını düşünerek okuma kısmı benim dikkatimi çekti. Çünkü sadece hızlı hızlı okumak yerine, ne okuduğunu anlamaya çalışmak insanın kalbine daha çok tesir ediyor. Bu tür konular insanı kendini sorgulamaya da sevk ediyor.

Böyle güzel ve öğretici paylaşımlar yaptığınız için teşekkür ederim. Allah razı olsun, emeğinize sağlık.

Bu konuya bir insanın iç dünyasından bakınca aslında mesele sadece okumak değil, nasıl okuduğumuz meselesi.

Kur’an-ı Kerim’i okumak, sıradan bir metni okumak gibi değildir. İnsan, bu kitabın Allah’ın kelamı olduğuna inanıyorsa, ister istemez içinde bir saygı, bir edep hali oluşur. Bu edep sadece dış görünüşle sınırlı değildir; asıl olan kalbin duruşudur. Çünkü nice insanlar vardır ki dudakları okur ama kalbi başka yerde olur. Asıl eksik olan da burada başlar.

Bence Kur’an okumanın edebi, insanın kendini o an gerçekten Rabb’inin huzurunda hissetmesiyle başlar. Acele etmeden, anlamaya çalışarak, sanki kendisine hitap ediliyormuş gibi okumak gerekir. Çünkü o ayetler sadece geçmişte yaşamış insanlara değil, bugün bize de konuşur.

Bir de şu gerçek var: Kur’an okudukça insan değişmiyorsa, durup düşünmek gerekir. Çünkü bu kitap sadece okunmak için değil, yaşanmak için gönderilmiştir. Edep de burada devreye girer. Okurken saygı, okuduktan sonra hayatına yansıtma çabası…

Sonuç olarak Kur’an’a karşı edep, sadece bir davranış değil, bir bilinçtir. Bu bilinç oluştuğunda insan zaten nasıl davranması gerektiğini hisseder. Çünkü kalp gerçekten inanıyorsa, edep kendiliğinden ortaya çıkar.